Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Człowiek jako podmiot zmiany politycznej
Zaangażowanie a tożsamość w modelu Marka Adamca
Marek Adamiec (1988) zwraca uwagę na rolę zaangażowania w budowaniu własnej tożsamości.
Jego zdaniem zaangażowanie stanowi swego rodzaju mechanizm samopotwierdzania, który może zostać uruchomiony jedynie wówczas, kiedy dana wartość ma istotne znaczenie dla sposobu, w jaki odbieramy siebie w świecie. W tym też sensie służy ono nie tylko adaptacyjnemu wprowadzeniu zmian w otoczeniu jednostki, ale i w niej samej.
Dzieje się tak, gdyż tożsamość tworzy wraz z zaangażowaniem oraz wartościami podmiotu układ stanowiący funkcjonalną całość, a obecne pomiędzy nimi zamknięte relacje wynikania układają się zdaniem Adamca w swoisty cykl funkcjonalny ( por. rys. 2.).
Rys. 2. Struktura podmiotowości i związki jej elementów
Źródło: opracowanie własne na podstawie: Adamiec, 1988.
W tym układzie wartości oraz zaangażowanie oparte są na okolicznościach zewnętrznych będąc pewnego rodzaju relacjami ze światem. W tym też sensie zaangażowanie ma charakter otwarty i podatne jest na okoliczności (braki, opory), przez które jest też kształtowane.
Inaczej jest z samą tożsamością, która jest wynikiem interpretacji siebie i jako taka nie podlega bezpośrednim wpływom okoliczności. Dopiero, kiedy stają się one na tyle ważne, aby gruntownie zmienić treść lub sytuację wartości, może zmienić się treść świadomości – wynikająca głównie z zaangażowania (op. cit.).
Autor twierdzi, że wartości (jakie człowiek wybiera lub kreuje) są przede wszystkim konsekwencją jego obrazu siebie. Ten zaś wynika z określonej treści zaangażowania, które samo w sobie zawiera pewną sugestię (czy wręcz wewnętrzny nakaz), aby podtrzymywać lub kreować wartości stanowiące podstawę przypisywanych sobie właściwości.
Owe stwierdzenia dotyczące siebie są rodzajem samopotwierdzającego się orzekania i w pewien sposób kreują przeżycie własnej tożsamości, co prowadzi w konsekwencji do ustalenia określonych relacji ze światem i ze sobą, tj. układu wartości. Wartości stymulują świadomość, uwagę, uczucia oraz czynności poznawcze podmiotu. Angażują też jego aktywność.
W ten sposób zaangażowanie określić można jako skupianie energii i dążeń osoby wokół zespołu celów i zadań wyznaczonych przez dominujące wartości autentyczne.
Proponowany przez Adamca trójelementowy model jest układem mającym zdolność stabilizowania i utrwalania się (tworzenia swojego rodzaju homeostazy).
W związku z tym, jeśli warunki otoczenia, w jakich jednostka żyje, umożliwiają trwałe zaangażowanie realizujące pewien układ wartości, to możemy się spodziewać również trwania określonej tożsamości i przeżywania siebie jako podmiotu o określonych i stałych właściwościach (op. cit.).
Z drugiej strony, okoliczności w środowisku mogą wymagać od człowieka zmian w hierarchii wartości modyfikujących kierunek i siłę zaangażowania. To natomiast pociąga za sobą zmiany tożsamości.
Podsumowując koncepcję M. Adamca warto podkreślić znaczenie opisywanej przez niego roli zaangażowania w budowaniu i przekształcaniu się tożsamości podmiotu. Opisany model pozwala na klarowne umiejscowienie stanu zaangażowania względem realizowanych przez jednostkę wartości oraz jej sposobu widzenia siebie.
Autor zwraca również uwagę na inny ważny aspekt tego zjawiska, uznając, że poziom zaangażowania zależy w dużej mierze od okoliczności zewnętrznych, czyli od tego, jakie są relacje podmiotu ze światem. W przywołanej teorii brak jest natomiast jednoznacznej definicji zaangażowania, które traktowane jest przez niego bardziej jako element pewnego układu funkcjonalnego, aniżeli autonomiczne zjawisko posiadające swoje własne kwalifikatory.
Przedstawione wyżej koncepcje teoretyczne zwracają uwagę na różne aspekty zaangażowania i choć ich autorzy akcentują podobne cechy tego pojęcia, to jednak z drugiej strony kładą oni nacisk na różne jego wymiary. Może to powodować pewien chaos. Dodatkowo wydaje się, że nie do końca wyczerpują one zakres rozumienia zjawiska zaangażowania.
Badacze nie podejmują zagadnień związanych między innymi z aspektem wysiłkowym zaangażowania oraz z sytuacją braku zaangażowania w aktywności. Dlatego też w procesie formułowania własnej koncepcji starałem się połączyć aspekty z tych teorii i uzupełnić je w taki sposób, aby w przyjętej przeze mnie definicji zawrzeć więcej istotnych dla tego pojęcia wyznaczników.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
