Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Wstęp do teorii dysonansu
Zdobyliśmy już pewną intuicyjną wiedzę dotyczącą pojęcia dysonansu. Dysonans między dwoma elementami występuje wtedy, kiedy z jakiegoś powodu do siebie nie pasują.
1. Dysonans może wynikać z braku logicznej zgodności. Gdyby ktoś wierzył, że człowiek w niedalekiej przyszłości dotrze na Księżyc i jednocześnie uważał, że człowiek nie jest w stanie zbudować urządzenia zdolnego opuścić ziemską atmosferę, to te dwa elementy poznania byłyby w relacji dysonansu. Odwrotność jednego z nich wynika z drugiego na podstawie logiki procesów myślowych tej osoby.
2. Dysonans może być wynikiem obyczajów kulturowych. Jeśli ktoś na oficjalnym przyjęciu używa rąk, aby poradzić sobie z kłopotliwym kawałkiem kurczaka, wiedza o jego zachowaniu jest niezgodna z wiedzą o etykiecie obowiązującej na oficjalnych przyjęciach. To kultura określa, co jest właściwe (konsonans), a co niewłaściwe (dysonans). W jakiejś innej kulturze te dwa elementy mogłyby uchodzić za zgodne ze sobą.
3. Dysonans może pojawić się, ponieważ jednostkowa opinia jest na mocy definicji zawarta w opinii ogólnej. I tak, jeśli osoba jest zwolennikiem Partii Demokratycznej, ale w konkretnych wyborach woli kandydata Partii Republikańskiej, to te dwa elementy poznawcze są w relacji dysonansu, ponieważ „bycie demokratą” implikuje preferowanie kandydatów tej partii.
4. Dysonans może wynikać z przeszłych doświadczeń. Jeżeli osoba stoi w deszczu, a mimo to nie widzi oznak przemoknięcia, to te elementy poznawcze są w relacji dysonansu, ponieważ z dotychczasowego doświadczenia ta osoba wie, że przebywanie na deszczu prowadzi do przemoknięcia. Gdybyśmy mogli wyobrazić sobie kogoś, kto nie doświadczył deszczu, to dla tej osoby te dwa elementy prawdopodobnie nie byłyby w relacji dysonansu.
Wielkość dysonansu
Oczywiście nie wszystkie relacje dysonansu mają tę samą wielkość. Należy zatem określić stopień dysonansu oraz wyspecyfikować czynniki determinujące jego siłę.
Jednym z oczywistych determinantów wielkości dysonansu są cechy charakterystyczne elementów, znajdujących się w tej relacji. Jeżeli dwa elementy są ze sobą w relacji dysonansu, to wielkość tego dysonansu jest funkcją ważności tych elementów. Im te elementy są ważniejsze lub im większą wartość osoba im przypisuje, tym większa będzie wielkość dysonansu między tymi elementami. Na przykład, jeśli osoba ofiaruje 10 centów żebrakowi, wiedząc, że ten żebrak tak naprawdę ich nie potrzebuje, dysonans między tymi dwoma elementami będzie raczej słaby. Żaden z tych elementów poznawczych nie ma szczególnego znaczenia ani konsekwencji dla tej osoby. Co innego, gdyby ofiarowana kwota wynosiła 10 dolarów lub gdyby ten żebrak był kimś kogo ta osoba zna.
Zajmijmy się teraz całościowym kontekstem dysonansów i konsonansów w relacji do określonego elementu. Przyjmując chwilowo dla potrzeb definicji, że wszystkie elementy pozostające w relacji do interesującego nas elementu są tak samo ważne, to ogólna wartość dysonansu między tym elementem a pozostałymi elementami poznawczymi tej osoby będzie zależna od proporcji tych elementów, które pozostają w relacji dysonansu z interesującym nas elementem. Jeśli więc znakomita większość elementów mających związek z elementem odnoszącym się do zachowania jest z nim zgodna, to dysonans odnoszący się do niego jest słaby. Jeśli liczba elementów będących w relacji dysonansu do elementu związanego z zachowaniem jest duża w porównaniu z liczbą elementów konsonansowych, wtedy duża będzie wielkość dysonansu. Wielkość całościowego dysonansu będzie oczywiście zależała również od ważności i wartości tych elementów związanych z interesującymi nas elementami, które pozostają w nim w relacjach dysonansu lub konsonansu.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
