Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
W szponach kłamstwa
Emocje a kłamstwo
Ze względu na nieuchronność emocji i brak kontroli nad nimi, ich ekspresja stanowi bardzo ważny wskaźnik ludzkich reakcji i zachowań. Te reakcje są prawdziwe, ponieważ organizm nie potrafi kłamać, kiedy widzi zgniłą pomarańczę lub obawia się kary. Toteż adekwatne skoncentrowanie się na oznakach ekspresji emocjonalnej – w szczególności ekspresji mimicznej, może pokazać nam, co człowiek czuje w określonej kwestii. Dochodzenie motywu musi już jednak uwzględniać kontekst wypowiedzi, a bardzo często wymaga również zadania szeregu dodatkowych pytań. Jeden z kandydatów na prezydenta RP – Bogusław Ziętek, podczas debaty na Uniwersytecie Warszawskim pokazał ekspresję obrzydzenia/wstrętu, kiedy mówił o tym, że chce być prezydentem na pewno nie po to, żeby zostać pochowanym na Wawelu:
Na tym ujęciu widać podniesioną górną wargę i mięśnie policzkowe. Jest to w typologii Ekmana i Friesena (Ekman, 2009) w Facial Action Coding System – narzędziu określającym ruchy poszczególnych mięśni twarzy i ich klasyfikacje ruch określany mianem: 6B+10C. Emocja nie jest zarysowana wyraźnie. Przybiera ona łagodną formę i dlatego może być niezauważona dla wielu obserwatorów, którzy nie posiadają wiedzy dotyczącej klasyfikacji ekspresji emocjonalnej. Ekspresja powiązana ze słowami Ziętka oznacza pogardę i zniesmaczenie decyzją o pochowaniu Lecha Kaczyńskiego na Wawelu. Pamiętamy, jak żywe spory toczyły się o miejsce pochówku pary prezydenckiej. Na podstawie tej ekspresji możemy zakładać, po której stronie był Bogusław Ziętek i nie był on osamotniony w swojej postawie. Wstręt bardzo często pojawia się w obliczu sądów moralnych. Kiedy jakieś zachowanie budzi wstręt, to oznacza że najprawdopodobniej w naszym systemie wartości takie zachowanie jest niedopuszczalne.
Podczas kłamania staramy się kontrolować nasze ciało tak, żeby wyglądać wiarygodnie. Jesteśmy świadomi, że łamiący się głos i zdenerwowanie może być po nas widoczne. Próbujemy więc być opanowani i ostrożni. Mniej gestykulujemy. Ciało ciężko jest jednak kontrolować, a koncentracja na tym, żeby opowiedzieć wymyślone przez nas kłamstwo, dodatkowo to utrudnia. Toteż pojawiają się przecieki, którymi są manipulatory oraz mikroekspresje. Mikroekspresje, to także odkrycie Paula Ekmana (por.). Obserwując nagranie jednej z pacjentek, która popełniła samobójstwo, tuż przed tym wydarzeniem Ekman zobaczył, że pomimo jej uśmiechu w toku rozmowy i zapewniania, że wyzdrowiała, na ułamek sekundy na jej twarzy pojawił się smutek. Smutek, który próbowała ukryć pogodnym wyrazem twarzy nie wskazującym na jej prawdziwy stan psychiczny. Taki sam smutek możemy zaobserwować u Andrzeja Olechowskiego, który zapytany o wizję swojej prezydentury i powód, dla którego kandyduje okazał właśnie taki wyraz twarzy:
Ta emocja oznacza stratę. Stratę wizji, powodu czy w tym przypadku bardziej szans na prezydenturę. Sam Olechowski powiedział w wywiadzie, że sondaże wprawiają go w depresję.
Żeby dostrzec mikroekspresję, trzeba być skupionym i uważnie obserwować twarz rozmówcy. Występowanie mikroekspresji koreluje z siłą pobudzenia emocjonalnego, toteż jeżeli dana osoba czuje się komfortowo, to może kłamać, a mikroekspresja nie musi się pojawić. O wiele łatwiej zaobserwować jest manipulatory. Manipulatory, to ruchy ręką w kierunku nosa czy ogólnie rzecz biorąc twarzy. Normalnie człowiek, który przedstawia jakąś wersję wydarzeń, gestykuluje. Kiedy kłamiemy, staramy się jednak opanować ciało, żeby nie było po nas widać, że nie mówimy prawdy. Wtedy też spada ilość ilustratorów, a wzrasta manipulatorów (Ekman, por.). Takim przykładem może być gest Anety Krawczyk, która twierdzi, że Andrzeja Leppera potrafiłaby określić jedynie wulgaryzmami:
Na tym obrazku to może wyglądać jakby się zastanawiała, ale w całym wywiadzie pociera ona nos w ten sposób. Nie jest ona najprawdopodobniej z nami szczera, kiedy mówi te słowa.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
