Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Zjawisko zmęczenia w badaniach międzykulturowych
Procedura badawcza
W celu weryfikacji stopnia zróżnicowania poziomu zmęczenia wśród Polaków oraz Czechów przeprowadzono badania kwestionariuszowe na terenie czeskiego miasta Ołomuniec oraz w regionie kujawsko-pomorskim w 2004 roku(2).
Strukturę socjodemograficzną badanych grup przedstawiono w Tabeli 2. Jak można zauważyć pomimo widocznych różnic w zakresie liczebności badanych, rozkład analizowanych wskaźników socjodemograficznych w obu grupach porównawczych jest identyczny (płeć) lub zbliżony (miejsce zamieszkania, wiek).
Ogólnie należy stwierdzić, iż wśród badanych mieszkańców Czech znalazło się więcej osób z wyższym wykształceniem oraz mających wyższe wykształcenie.
Tabela 2. Wybrane zmienne socjodemograficzne w obrębie badanych grup mieszkańców Polski i Czech
| POLACY (N – 59) | CZESI (N – 113) | |
|---|---|---|
| Płeć | K – 61%;M – 39% | K – 61%;M – 39% |
| Wykształcenie | Podstawowe – 7% Średnie – 75% Wyższe – 18% |
Podstawowe – 12% Średnie – 58% Wyższe – 30% |
| Miejsce zamieszkania |
Wieś – 11% Miasto do 10 tys. – 8% Miasto do 100 tys. – 15% Miasto powyżej 100 tys. – 64% |
Wieś – 14% Miasto do 10 tys. – 27% Miasto do 100 tys.– 16% Miasto powyżej 100 tys. – 43% |
| Wiek | Poniżej 20 lat – 46% 20-30 lat – 44% Powyżej 30 lat – 10% |
Poniżej 20 lat – 32% 20-30 lat – 47% Powyżej 30 lat – 21% |
Intensywność zmęczenia
Jednym z podstawowych wymiarów, które należało określić w omawianych badaniach porównawczych było ustalenie poziomu intensywności zmęczenia w obu grupach. Należy jednocześnie podkreślić, że pojęcie intensywności zmęczenia odnosi się do tzw. zmęczenia ogólnego (w przeciwieństwie do akcentowanego często w literaturze zmęczenia lokalnego).
M. Chabowski (2005) zwraca uwagę, że zróżnicowanie w zakresie intensywności zmęczenia może być podstawą wyróżnienia takich jego form, jak: zmęczenie utajone (nieodczuwalne bezpośrednio przez jednostkę), zmęczenie umiarkowane (odnoszące się do występującego przejściowo stanu dyskomfortu, który jednak nie narusza w sposób istotny dobrostanu jednostki) oraz wreszcie przemęczenie (związane z całkowitym wycieńczeniem organizmu, prowadzącym do wyczerpania potencjału jednostki utrudniającego dalsze jej optymalne funkcjonowanie).
Powyższy podział jest wartościowy poznawczo w sensie teoretycznym, aczkolwiek pojawia się kwestia problemowa, dotycząca chociażby trafnego i właściwego ustalenia granicy pomiędzy poszczególnymi jakościowo odmiennymi formami zmęczenia.
W związku z tym w przeprowadzonych badaniach koncentrowano się przede wszystkim na ilościowych różnicach intensywności zmęczenia, określając je za pomocą wymiarów: częstości odczuwanego zmęczenia na przestrzeni ostatniego miesiąca, poziomu zmęczenia na przestrzeni dnia oraz stopnia dezorganizacji codziennej aktywności człowieka wynikającej z odczuwanego zmęczenia (3).
Porównanie procentowego rozkładu intensywności zmęczenia w grupach mieszkańców Polski i Czech przedstawiono w Tabeli 3. Uwagę zwraca zbliżony poziom w zakresie intensywności zmęczenia wśród badanych. Warto zauważyć, że zarówno Polacy, jak i Czesi zmęczenie odczuwają stosunkowo rzadko i z reguły pojawia się ono dopiero w godzinach popołudniowych ogólnie nie dezorganizując aktywności życiowej jednostki.
Dokonując porównania średnich wartości intensywności zmęczenia w zakresie trzech podanych wymiarów okazuje się, że istotna statystycznie (p<0.05) jest jedynie różnica w częstości odczuwanego zmęczenia. Mieszkańcy Czech deklarowali średnio wyższą częstość subiektywnie odczuwanego zmęczenia, co może wynikać z faktu większego udziału osób po 30 roku życia w grupie czeskiej.
Tabela 3. Porównanie różnic poszczególnych wymiarów składających się na wymiar intensywności zmęczenia w badanych grupach mieszkańców Polski i Czech.
| POLACY (%) | CZESI (%) | |
|---|---|---|
| Częstość odczuwania zmęczenia w ciągu ostatniego miesiąca: - codziennie - prawie codzienne - rzadko - wcale |
12 19 65 4 |
7 19 68 4 |
| Kiedy czujesz się zmęczony? - zaraz po obudzeniu i do końca dnia - przed południem i do końca dnia - po południu i do końca dnia - wieczorem i aż do zaśnięcia - brak zmęczenia w ciągu dnia |
8 8 32 42 8 |
7 4 40 40 7 |
| Jak bardzo zmęczenie przeszkadza w Twoim życiu? - nie mogę niczego robić - robię tylko rzeczy niezbędne - rezygnuję z robienia rzeczy sprawiających mi przyjemność - robię rzeczy przyjemne, ale z mniejszą radością - mogę robić wszystko, co zamierzam |
2 25 5 39 29 |
2 25 6 17 47 |
| Deklarowana częstość zmęczenia (średnie); różnice istotne statystycznie (p<0,05) | 2,94* | 3,30 |
| Poziom zmęczenia w ciągu dnia (średnie) | 3,33 | 3,34 |
| Destruktywność deklarowanego zmęczenia (średnie) | 3,67 | 3,83 |
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
