Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Mity Psychologiczne a kwestia percepcji zawodu psychologa
Czym są mity psychologiczne?
Zgodnie z przytoczoną wyżej definicją, logicznym wydaje się przypuszczenie, że mity mogą występować na gruncie wiedzy psychologicznej w dwojakiej formie.
Do pierwszej zaliczyć można te z nich, które fałszują rzeczywistość, zaś drugą stanowią mity, które kreują w niej nowe byty. Oznacza to, że z jednej strony, możemy mieć do czynienia z sytuacją, w której mit jest fałszywym, nieprawdziwym przekonaniem czy też twierdzeniem, odnoszącym się do psychiki człowieka i nieznajdującym odpowiedniego uzasadnienia empirycznego.
W takim ujęciu mitem była w przeszłości, budząca niegdyś wiele emocji, frenologia Franza Galla (1758-1828). W swojej teorii zakładał on, że określonym funkcjom i cechom psychicznym odpowiadają "guzy" (np. "guz matematyczny") i wypukłości na ludzkiej czaszce, natomiast brak jakiś uzdolnień powinien objawiać się jej wklęśnięciami. Przykładowo posiadanie przez człowieka wypukłych oczu, świadczyło wedle tej koncepcji niezbicie o jego dobrej pamięci.
Należy podkreślić, że choć koncepcja ta została przez naukę obalona, to nadal zyskiwała wielu zwolenników i panowała jeszcze długo po śmierci jej autora. W 1907 roku zbudowany został nawet specjalny instrument pomiarowy, który miał ponoć z najwyższą dokładnością wychwytywać opisane przez Galla nierówności czaszki. O popularności frenologii może również świadczyć fakt, iż mało brakowało, a nawet sam Karol Darwin stałby się jej ofiarą (Mietzel, 1999). Gdy w 1836 roku chciał się zaciągnąć na statek, by wyruszyć w swoją historyczną podróż, kapitan będący pod wpływem myśli frenologicznej, początkowo odmówił mu wejścia na pokład, gdyż kształt jego nosa nie przypominał kształtu nosa marynarza.
Oceniając omawianą koncepcję należy podkreślić, że jej autor ze zbyt małej liczby faktów wyciągnął zbyt ogólne wyniki, jednocześnie przeinaczając i fałszując rzeczywistość. Współczesna wiedza medyczna wyklucza możliwość naciskania przez mózg na czaszkę (poza przypadkami patologicznymi, jak np. guzy nowotworowe) w taki sposób, aby mogły uwidaczniać w jej kształcie te obszary mózgu, które są odpowiedzialne za określone funkcje psychiczne. Z tego powodu poglądy F. Galla nie stanowią już dziś naukowej wiedzy psychologicznej.
Mit frenologii funkcjonuje jednak w dalszym ciągu i znajduje kolejnych naśladowców. Nadal pojawiają się koncepcje, które bazują na podobnych - fałszywych założeniach. Mam tu na myśli chociażby poglądy S. Rozdrażewskiego (1998), który wyróżnia siedem rodzajów usposobień (psychologia to jego zdaniem nauka o nich), czyli sposobów działania jednostek. W nich istnieje, jego zdaniem, także szesnaście tzw. wzorców usposobieniowych, odpowiadających wzorcom cielesnym. Te są zaś po prostu właściwościami głowy i twarzy.
Zatem cechy takie jak łysina, obfitość brwi, cera, kształt łuków brwiowych, ust czy nawet żuchwy świadczą, zdaniem Rozdrażewskiego, o naturze naszej osobowości. Proponuje on także zrezygnować ze stosowania testów czy kwestionariuszy psychologicznych (ponieważ badanie nimi trwa zbyt długo) i owe usposobienia badać jedynie za pomocą pomiarów „głowotwarzowych”, trwających kilkadziesiąt sekund. Poglądy Rozdrażewskiego wydają się być bardzo podobne do poglądów Galla. Jednocześnie jego wnioski opierają się o podobnie nieprawdziwe założenia. Tworzą mit, który przyczynia się do budowania nieprawdziwej wiedzy o psychice człowieka i jej związku z budową twarzy i głowy.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
