Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Mity Psychologiczne a kwestia percepcji zawodu psychologa
Główne przyczyny powstawania mitów psychologicznych
Na temat przyczyn powstawania mitów kulturowych istnieje wiele teorii. Zdaniem R. Maya (1997) na przykład, głównym czynnikiem wyzwalającym potrzebę ich kształtowania stało się odczuwanie przez ludzi bezsensowności świata. Mity są zatem zdaniem Maya sposobem znalezienia dla danego zjawiska sensu, znaczenia i zrozumienia. Stanowią one szansę na uwolnienie się od poczucia niepewności losu jak i nadmiernego lęku. Mit to także sposób na kompensację braku wiedzy o świecie.
W świetle tej koncepcji należałoby zastanowić się teraz, czy między genezą mitu kulturowego i psychologicznego istnieje jakieś podobieństwo? Na pewno właściwością łączącą je jest to, że mogą one stanowić próbę wyjaśnienia danych zjawisk. Zarówno mit kulturowy jak i psychologiczny stara się rzucić światło wiedzy na to, co nieznane i tajemnicze.
Jednocześnie należy pamiętać, że psychologia budzi zainteresowanie dużej liczby przeciętnych ludzi. Oczekują oni konkretnej wiedzy psychologicznej. Większość z nich żywi złudne mniemanie, zgodnie z którym wiedza psychologiczna może stanowić niezawodny klucz do rozwiązania własnych kłopotów a nawet problemów ogólnospołecznych (Pieter, 1974). Nie da się ukryć, że każdy uważa się po trochu za psychologa, bo z własnego doświadczenia wie sporo na temat ludzkich charakterów, przywar, czy namiętności. Powszechnie sądzi się zatem, iż zapoznając się z wynikami psychologii naukowej, ugruntuje się i potwierdzi swoją osobistą wiedzę o człowieku.
Tymczasem, jak wiemy, psychologia nie daje niezawodnych rozwiązań rozlicznych spraw życiowych, jakie człowieka nurtują lub bolą. Poczucie lęku przed rzeczywistością oraz chęć odszukania niezawodnej recepty na życie tworzy mity, dotyczące profesji psychologów i tego, co psychologiczne.
Na dzień dzisiejszy w Polsce działa 70 tys. bioenergoterapeutów, magnetyzerów tłumiących złe pola, urynoterapeutów, tybetańskich mnichów i innych uzdrawiaczy (Walewski, 2001).
Przy tym wszystkim wydaje się, że w natłoku różnego rodzaju uzdrowicieli, chiromantów, wróżbitów czy psychoterapeutów, którzy skończyli kontrowersyjne merytorycznie kursy, wyobrażenia na temat oferty psychologii mylone są z różnego rodzaju praktykami, od których ta zdecydowanie się odcina. Trudno się jednak temu dziwić, gdyż owi "specjaliści", których głównym narzędziem jest wzbudzanie wiary, odwołują się w większości do nauki.
Głoszą pseudonaukowe teorie, powołując się na autorytety naukowe. Prezentują oni to, co ma być przedmiotem wiary, jako wiedzę w pełni wiarygodną i zweryfikowaną empirycznie (Walewski, 2001). W ten sposób tworzą „naukowe” mity, które w sposób bezpośredni wpływają na społeczny wizerunek psychologów.
Nie bez znaczenia jest także natura samej psychologii jako dziedziny poświęconej sferze psychicznej człowieka, gdzie ze względu na szczególny jej charakter, niejednokrotnie napotykamy na trudności, związane z empirycznym dowodzeniem słuszności naszych teorii. Pojawiające się w pracy badawczej psychologów trudności często są bagatelizowane. Niejednokrotnie dochodzi do nieuzasadnionej a więc nieprawidłowej interpretacji uzyskanych wyników badań, mało trafnie dobieranych technik pomiarowych lub błędnej selekcji grup badawczych. To wszystko także może być źródłem mitów w obrębie samej psychologii, niejednokrotnie zakłócając jej właściwy tok rozwoju.
Kończąc omawianie etiologii mitów psychologicznych można stwierdzić, że mogą mieć one dwojakie źródło.
Po pierwsze na psychologię nakładane są przez społeczeństwo pewne oczekiwania nierzadko odbiegające od tego, czym się ona zajmuje. Bez wątpienia wpływ na te zniekształcenia ma tutaj fakt, iż prócz wykwalifikowanych specjalistów na rynku usług, istnieją również osoby i instytucje nie posiadające odpowiednich kompetencji. Prezentują one alternatywne, nieudowodnione, lub nieprawdziwe twierdzenia odnoszące się do ludzkiej psychiki. Tego rodzaju mity miałby zatem etiologię zewnętrzną.
Drugim źródłem mitów psychologicznych jest też sama psychologia, która w toku swoich badań i konstruowania teorii, także nie jest nieomylna. Pojawiają się w jej wiedzy błędy merytoryczne, czy twierdzenia, których status naukowy jest czasem równie niski, jak wiedzy proponowanej przez różnych nienaukowych uzdrawiaczy.
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
