Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Pooglądasz ze mną?
Kto nie słyszał stwierdzenia: "książki są dobre dla dzieci" lub "telewizja jest szkodliwa dla dzieci"?
Syndrom ostatniej piosenki
Znacie to doświadczenie, kiedy melodia wtrąca się w Twoje myśli i wiruje w powtarzającej się pętli?
Szewcy bez butów
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
To tylko gra!?
Kto nie słyszał stwierdzenia, że gry znieczulają mózg? Nie od dziś obwinianie gier komputerowych za agresywne zachowanie dzieci, młodzieży, czy nawet dorosłych jest pewnego rodzaju normą społeczną. Bo w końcu gdzieś musi być winowajca, czyż nie?
Impuls Robin Hooda
Bogaci nie wzbogacą się bardziej, przynajmniej nie w grach prowadzonych w laboratorium. Z badań nad zachowaniami ekonomicznymi opublikowanych w kwietniowym wydaniu czasopisma „Nature” wynika, że ludzie wydają swoje pieniądze w taki sposób, aby bogaci tracili, a ubodzy zyskiwali. Co ciekawe, czynią to bez nadziei na osobiste korzyści, działając – jak się wydaje – na rzecz równego podziału dóbr i poczucia gry fair play.
Wcześniejsze badania pokazują, że ludzie są skłonni do ponoszenia kosztów karania i nagradzania innych, szczególnie w sytuacjach, w których każdy z graczy wnosi swój wkład we wspólny wynik pracy całej grupy. W większości badań nad tym zjawiskiem nie uwzględniano jednak dotąd wpływu tendencji do zachowań egalitarnych. Dlatego właśnie James Fowler i Christopher Dawes z University of California w San Diego wraz ze swoimi współpracownikami przygotowali grę, która miała pomóc w odpowiedzi na pytanie czy w tego typu sytuacjach pojawia się potrzeba dążenia do równości w grupie.
Uzyskane rezultaty wskazują, że egalitaryzm związany z podziałem dóbr materialnych jest czymś więcej niż tylko ideą głoszoną przez utopijnych filozofów i teoretyków polityki. Uwzględniając nie tylko interes własny, ale i dobro grupy, ludzie nadal – nawet ponosząc koszty własne – przekazują pieniądze uboższym graczom i zabierają je tym, którzy są bogatsi.
Zdaniem Fowlera i jego współpracowników przeprowadzony eksperyment pokazuje, że motywy egalitarne (w pewnym zakresie) stanowią podstawę ewolucji zachowań kooperacyjnych oraz związanych z zasadą wzajemności. Badacz dodaje, że jednym z powodów, dla których decydujemy się na współpracę z innymi może być fakt, iż zależy nam na poczuciu równości w grupie.
W eksperymencie Fowlera i Dawesa udział wzięło 120 osób. Podczas sześciu kolejnych sesji w zespołach czteroosobowych grały one pięciokrotnie w specjalnie przygotowaną zabawę. Po każdej z sesji skład grupy zmieniał się. Dzięki temu gracze nie wiedzieli, jak dotychczas wiodło się ich konkurentom. Innymi słowy, nie dopuszczano do tego, aby na zachowanie osób badanych wpływała dotychczasowa reputacja graczy.
Uczestnikom przydzielano losowo różne sumy pieniędzy. Pokazywano im ile posiada każdy z pozostałych graczy, a następnie proszono o dokonanie wyboru pomiędzy nie robieniem niczego i utrzymaniem istniejącego status quo, zmniejszeniem ich własnych środków o jedną monetę celem zwiększenia wszystkim puli pieniędzy lub zredukowaniem przychodu innego gracza o 3 monety. Wyniki każdej z takich rund były wyświetlane na specjalnej tablicy.
We wszystkich przypadkach były one podobne: zdecydowana większość uczestników przynajmniej raz w czasie trwania jednej rundy podejmowała decyzję o odebraniu lub podarowaniu innej osobie posiadanej puli pieniędzy. Znaczna ich część czyniła to pięć lub większą ilość razy. Osoby, które otrzymały na wstępie więcej niż inni były karane częściej i bardziej dotkliwie. Natomiast gracze, którzy rozpoczynali rundę z mniejszą od średniej pulą pieniędzy otrzymywali od reszty uczestników nieznaczne sumy. W obu przypadkach prowadziło to zatem wyrównania ilości posiadanych przez każdego pieniędzy.
Tendencja do takich zachowań nie zmieniała się pomimo zdobywania przez uczestników doświadczenia w grze (przez co mogli zorientować się, że nie uda im się zyskać dużo pieniędzy jeśli będą dalej stosowali taką strategię). Ponadto, wyglądało na to, że nie miało znaczenia czy jednostki były graczami karanymi lub obdarowywanymi w poprzednich rundach: w dalszych rozgrywkach zachowywali się oni w podobny sposób.
Naukowcy zakończyli swój eksperyment kwestionariuszem dotyczącym ujawnianych reakcji emocjonalnych. Jego wyniki dowodzą, że gracze przejawiali większy poziom poirytowania i gniewu w hipotetycznej sytuacji, w której jeden gracz miał dużo więcej od nich samych. Co więcej, gracze, u których uczucie to było silniejsze wydawali znacznie więcej na wyrównanie dóbr posiadanych przez wszystkich graczy.
Uzyskane w eksperymencie wyniki mogą znaleźć zastosowanie m.in. w dalszych badaniach nad preferencjami i zachowaniami politycznymi. Potwierdzają to inne badania Fowlera, w których dowiódł, że sposób zachowania podczas gry eksperymentalnej związany jest z gotowością do podejmowania różnych form aktywności politycznej. Jednostki, które w czasie eksperymentów bardziej angażowały się w dawanie i odbieranie (kosztem własnym) innym graczom ich zasobów, częściej przynależą do partii politycznych i głosują w wyborach.
Współautorami artykułu opublikowanego w “Nature” są: Tim Johnson z Max Planck Institute for Human Development in Berlin i Stanford University, Richard McElreath z UC Davis oraz Oleg Smirnov z University of Miami.
Źródło: informacje udostępnione przez University of California - San Diego.
Bądź na bieżąco! Zapisz się na nasz newsletter! (dodatkowo otrzymasz eBooka "Iluzje codzienności")
Nigdy dość. Mózg a uzależnienia
Historia nałogów i procesu zdrowienia autorki, ale też omówienie z perspektywy badaczki zmian zachodzących w mózgu i zachowaniu na skutek długotrwałego uzależnienia.
W zakamarkach mózgu
Wybitni naukowcy o fascynujących funkcjach ludzkiego mózgu!
Zbiór intrygujących esejów autorstwa należących do światowej czołówki neuronaukowców, zawierający analizy dziwnych i sprzecznych z intuicją aspektów funkcjonowania ludzkiego mózgu.
Myślenie czarno-białe
Wyznaczamy granice, a większość rzeczy w życiu dzielimy według prostego czarno-białego schematu. Ta zdolność wykształcona w trakcie ewolucji jest w nas utrwalana od dzieciństwa przez rodziców, szkołę i otoczenie. Kevin Dutton, autor bestsellerów psychologicznych oraz utytułowany naukowiec z Oksfordu, pokazuje, że nie zawsze upraszczanie życia i wyborów jest dla nas najlepsze. „Myślenie czarno-białe” ukaże się już 12 maja.
Twój mózg bez tajemnic
Sen, pamięć, mowa, odczuwanie przyjemności czy strachu - codziennie mamy do czynienia z tymi procesami i emocjami, ale jak mózg je tworzy?
Życzenia dla Świata
Początkowo Ratzinger nie był entuzjastą Bergolio. Widział w nim reformatora, który może zupełnie zmienić oblicze Kościoła. To mu się nie podobało. A przynajmniej taki obraz, możemy zobaczyć w filmie fabularnym Dwóch Papieży.
Łykać jak Homo sapiens
Andrzej poznał Ilonę na forum miłośników wampirów i filmu „Zmierzch”. On był w średnim wieku, ona za rok miała skończyć 20 lat. Ilonie udało się przekonać Andrzeja, że jest prawdziwym wampirem, a on był gotowy wydać 10 tys. zł, żeby ta przemieniła również jego.
Sen nocy letniej
Rekord czasu, jaki można wytrzymać bez snu pobił w 1964 roku Randy Gardner. Nie spał przez 264 godziny i 12 minut. Brak snu jednak już w wyjątkowo krótkim czasie daje się nam we znaki. Zaczynają się problemy z koncentracją, pamięcią czy motywacją po nieprzespanej dobie a co dopiero 11.
To nie ja, to Ty!
Co się dzieje, gdy masz całą masę niewygodnych, krępujących i irytujących emocji, z którymi nie chcesz się świadomie zmierzyć?
Otwórz już oczy
Jak długo śpisz? Czy się wysypiasz? A może cierpisz na bezsenność? Ile tak naprawdę powinniśmy spać?
Odkryjmy potęgę kolorów!
Nie lubisz tego wina? Wypróbuj go pod innym oświetleniem. Chcesz, żeby ten napój był bardziej słodki? Rozjaśnij jego kolor. Chcesz, żeby herbata była zimniejsza? Umieść ją w szklanym pojemniku. Widzenie naprawdę jest wiarą.
Zabić Wertera
Zdarzenie, z którym mieliśmy do czynienia podczas 27 finału WOŚP do dzisiaj odbija się echem medialnym. Prowadzone są rozważania co można było zrobić, czego nie trzeba było robić i co teraz zrobić.
Ho ho ho... oto rzeczywistość...
Okres świąt Bożego Narodzenia z pewnością dla wielu z nas jest czasem do spotkania z najbliższymi. To czas, gdy słuchamy świątecznych melodii, gromadzimy się przy suto zastawionym stole, szczęśliwe dzieci biegają wokół pięknie przystrojonej choinki i tylko oczekujemy by dorwać się do błyszczących prezentów zapakowanych w czerwone kokardy.
Śladami Bestii
Czy to możliwe, żeby dobry człowiek popełnił zły uczynek?
W 1974 roku, serbska artystka Marina Abramowić wystawiła wybuchowy show, zatytułowany Rhythm 0 w galerii w Neapolu. Jednocześnie ujawniając coś strasznego o ludziach.
Dogadać się z innymi
Dlaczego tak trudno jest porozumieć się z innymi? Dlaczego inni nie rozumieją mojego punktu widzenia? Gdzie tkwi przyczyna problemów w relacjach z rodziną, szefem i współpracownikami?
Homo nie całkiem sapiens
Krytyczni, ale merytoryczni. Spierający się, ale też rozumiejący. Bogdan Wojciszke, wybitny polski psycholog i Marcin Rotkiewicz, ceniony dziennikarz naukowy rozmawiają o automatyzmach myślenia, nadętych politykach, narzekaniu Polaków i pułapkach moralności.
Syndrom gotującej się żaby. Co zabiło żabę?
Wyobraź sobie, że umieściłeś żabę w naczyniu z wodą i po chwili zaczynasz ją podgrzewać. Gdy temperatura wody wzrasta, widzisz, że żaba może odpowiednio dostosować swoją temperaturę ciała. Płaz kontynuuje regulację wraz ze wzrostem temperatury.
Mądrość i różne niemądrości
Żyjemy w świecie nieustających rekomendacji. Co robić, jak myśleć, w co się ubierać? Co zrobić, by osiągnąć sukces i na jaką partię głosować?
Ta piosenka obniża stres o 65%
Wszyscy dobrze wiemy, że powinniśmy się nauczyć zarządzać swoim stresem. Gdy sprawy stają się coraz trudniejsze w pracy, szkole czy życiu prywatnym, możemy korzystać z wielu porad, sztuczek i technik, które pozwolą uspokoić nieco skołatane nerwy.
Pokochaj poniedziałki. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?
Czy na myśl o poniedziałku zaczyna cię boleć brzuch? Czy już w niedzielne popołudnie pogarsza ci się nastrój? Czy tylko w weekendy czujesz, że żyjesz? Czy inni zauważają u ciebie spadek energii i zmiany w zachowaniu?
Odzyskać kontrolę
Zespół stresu pourazowego (ang. Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD) stał się chorobą naszych czasów i jest to zaburzenie, które rozwija się u osób, które doświadczyły szokującego, przerażającego lub niebezpiecznego wydarzenia.
Intuicja nie ma płci, czyli jak podejmujemy decyzje?
Podobno mężczyźni są lepszymi decydentami niż kobiety. Nie kierują się emocjami, są odporni na sugestie innych, trafniej przewidują konsekwencje swoich wyborów, a co najważniejsze robią to wszystko szybciej. Czy faktycznie tak jest? A nawet jeśli, czy taki model podejmowania decyzji naprawdę jest kluczem do sukcesu?
Wiele
